European Conference on Educational Research 2009

Gisteren 30 september eindigde de European Conference on Educational Research 2009. Gedurende drie dagen kwamen zo'n 2000 onderwijsonderzoekers samen om van gedachten te wisselen. Er komt een heel breed gamma van onderwerpen aan bod aangezien dit een conferentieis waar veel historisch pedagogen, fundamenteel pedagogen,beleidspedagogen en orthopedagogen aan participeren. In tal van voordrachten en symposia gaat ook veel aandacht uit naar de lerarenopleiding. Dit houdt allicht verband met de vaststelling dat in
vele landen het pedagogisch onderzoek wordt uitgevoerd in instellingen die ook voor lerarenopleiding verantwoordelijk zijn.
Zonder enige volledigheid te betrachten en volledig vanuit m'n eigen beperkte invalshoek bekeken vielen me een paar zaken op:
* in een hele reeks bijdragen is ingegaan op de rol die onderzoek te spelen heeft in de lerarenopleiding. Hierbij is aandacht uitgegaan naar actie-onderzoek en naar de vraag wat 'evidence-based teacher education' kan betekenen. Vooral veel kritische stemmen werden gehoord. Velen achten het niet vanzelfsprekend om wat in de lerarenopleiding aan de
orde komt in de eerste plaats in empirisch onderzoek te verankeren. Men vreest een eenzijdigheid en een verlies aan professionalisme. Tegelijkertijd wordt ook de vraag naar de basis van dat professionalisme gesteld.
* in tal van bijdragen worden nieuwe classificatiesystemen en 'eigen' aanpakken toegelicht. Kenmerkend voor deze conferentie is dat deze telkens weer worden bevraagd, dat telkens weer de onderbouwing van 'het eigene', 'de identiteit' wordt betracht én in vraag gesteld.
* de reden voor de aandacht voor onderzoeksintegratie lijkt mede verband te houden met een evolutie in tal van landen waarbij 'colleges of education' en dus ook lerarenopleidingen basisonderwijs naar de universiteit migreren. De integratie van die opleidingen in
universiteiten roept de vraag naar de wetenschappelijke onderbouwing op. Het leek me dat er sprake is van een 'academiseringsoperatie' zonder dat iedereen het al eens is over de wenselijkheid laat staan over de richting van deze operatie.
* in bijdragen waarin aandacht is voor ICT-integratie stijgt het aantal pogingen om de feitelijke praktijk (ook in de lerarenopleidingen) in kaart te brengen. In tal van gevallen gebeurt dit nog via vragenlijsten waarbij men in eerste instantie percepties bevraagt maar zoals onder meer uit een Tsjechse bijdrage bleek probeert men ook steeds meer te gaan kijken wat er nu in de opleidingen concreet tot stand wordt gebracht. Het besef dat ageren en spreken over actie twee verschillende
acties zijn die niet noodzakelijk met elkaar corresponderen. Dat thans het feitelijk gebruik van web2.0 toepassingen geregeld aan de orde is mag geen verwondering wekken.
* net als in School of Education proberen enkele onderzoekers te toekomst te vatten. Een belangrijke impuls is het 'Building schools for the Future' project in het Verenigd Koninkrijk. Dit project lijkt het grootste schoolbouw-project te zijn sinds de Victoriaans periode. De gelegenheid wordt te baat genomen om scholen te bouwen die recente opvattingen en inzichten weerspiegelen.
Het lijkt me erg zinvol dat we via deze conferentie de vinger aan de pols houden. Ik heb een vermoeden dat lerarenopleiders uit andere landen ook wel erg geïnteresseerd zouden kunnen zijn in wat via de expertisenetwerken in Vlaanderen wordt gerealiseerd. Misschien volgend
jaar een SoE-bijdrage ?