Werken aan ondernemersvaardigheden

Flanders DC of voluit Flanders District of Creativity is de Vlaamse organisatie voor ondernemingscreativiteit. Deze organisatie werkt aan ondernemersvaardigheden en creativiteit via tal van projecten en activiteiten. Eén van hun actieterreinen is het onderwijs. Via initiatieven als “Ondernemende school”, de brainstormingtool “GPS voor ondernemingen”, de online cursus “Creatief denken” i.s.m. de V.D.A.B., de Bedenkers “Klaseditie”, … tracht Flanders DC ook in de klas en op school aan creativiteit en ondernemersvaardigheden te werken. Via netwerking wil het zoveel mogelijk onderwijsmensen met innovatieve projecten in contact brengen. Ook hun Fellows kunnen het onderwijs stimuleren. Een 50-tal Vlaamse creatieve ondernemers zijn bereid om over hun eigen ondernemersvaardigheden in de klas te komen spreken en de leerlingen en studenten aan te zetten tot creativiteit.
Dit najaar staat de opleiding tot innovatiemanager/innovatiecoördinator centraal. Deze opleiding start om het ad-hoc karakter van bovenstaande initiatieven te overstijgen. Deze coördinator gaat structureel op zoek naar nieuwe ideeën en zorgt dat vernieuwingsprojecten ook effectief op school en in de klas worden ingevoerd. Hij/zij zorgt ervoor dat de projecten die in het veld worden opstart en worden uitgevoerd, kunnen doorstromen naar de leerkrachten en directies van de scholengemeenschap waar hij/zij wordt tewerkgesteld. De resultaten van andere en eigen projecten worden in het netwerk dat ontstaat tijdens de opleiding besproken. De opleiding tot innovatiecoördinator duurt 4 dagen en focust op het opgang brengen van een innovatieproces en het stimuleren van creativiteit. Het brengt mensen samen om de ondernemerscreativiteit steeds op de agenda van het onderwijs te plaatsen en ook te behouden.
Ondertussen krijgt het ontwerp van een nieuwe Banaba ‘Schoolontwikkeling’ steeds meer vorm. Wordt er in deze nieuwe opleiding aandacht besteed aan de ondernemersvaardigheden en het creatieve denken? Flanders DC is alvast bereid om met geïnteresseerde lerarenopleidingen rond ondernemersvaardigheden en creativiteit in het curriculum van de lerarenopleiding van gedachten te wisselen.
http://www.flandersdc.be/

Competento is het Kenniscentrum voor het vormen van ondernemerscompetenties. Het is een initiatief van de Vlaamse Regering. Dit centrum wil ondernemerscompetenties bijbrengen door “het verzamelen van initiatieven, activiteiten, contacten, nieuws en informatie inzake ondernemersvorming voor alle geïnteresseerden; het verspreiden van de verzamelde kennis en ervaringen en het mee zorgen voor de uitbouw van contacten tussen de diverse betrokkenen op het werkterrein van ondernemersvorming.”
Competento bouwt bruggen tussen onderwijs, economie en werk en biedt gratis ondersteuning aan leerkrachten en lerarenopleidingen rond ondernemingszin.
Enkele aspecten uit hun werking op een rijtje:
- Inspiratiebundel: deze bundel biedt aan de verschillende onderwijsinstanties een overzicht van mogelijke initiatieven voor bepaalde doelgroepen om bijv. te gebruiken tijdens de ondernemersklasseweek (voorjaar 2010).
- Stimuleren van ondernemingszin in een activerend vernieuwd competitief onderwijs: Competento ondersteunt de ondernemersklasseweek. Er wordt tijdens deze week in de klas en op school extra aandacht besteed aan ondernemerscompetenties. De website van Competento, meer specifiek de databank voor lesgevers, zorgt voor een overzicht van heel wat bestaande initiatieven. Zo wil Competento alle opleidingen die met ‘leren ondernemen’ te maken hebben, bundelen. Dit laat toe om leerlingen, studenten, leerkrachten en docenten met ondernemerszin in contact te laten komen. Competento werkt ook met bedrijfsstages als een vorm van werkplekleren.
- O3-loop (Ondernemingszin in Opleiding en Onderwijs). Deze zelfevaluatietool geeft tips in de vorm van een rapport bij een uitgewerkt project. Dit instrument helpt leerkrachten en docenten om hun project rond ondernemerscompetenties te optimaliseren. De screening bestaat uit 25 items. Op het einde krijgt de leerkracht en de docent de nodige feedback. Er worden ook concrete tips aangereikt om de ondernemingszin nog meer te bevorderen.
http://www.competento.be/Competentonew/default.aspx

Samen grenzen verleggen voor elk talent

'Samen grenzen verleggen voor elk talent'. Dat is de hoofddoelstelling in de beleidsnota 2009-2014 van onderwijsminister Pascal Smet: http://jsp.vlaamsparlement.be/docs/stukken/2009-2010/g202-1_origineel.pdf Hij wil elk kind, elke jongere, elke volwassene gelijke kansen bieden in onderwijs, opleiding en vorming. Om dat te realiseren moeten vier fenomenen aangepakt worden: de ongekwalificeerde uitstroom, de prestaties van zwakkere leerlingen, de sociale erfelijkheid van lage scholing en de prestaties van sterkere leerlingen en studenten. Dat doet hij door acht strategische doelstellingen uit te zetten, met telkens een aantal concrete acties.

1. Open, veelzijdige en sterke persoonlijkheden vormen

Gelukkige kinderen en jongeren vandaag, betekenen een betere samenleving morgen. Daarom moet onderwijs open, veelzijdige en sterke persoonlijkheden vormen. Een brede basisvorming zorgt ervoor dat kinderen en jongeren hun toekomst niet moeten ondergaan, maar zelf vorm kunnen geven.

• Jongeren voorbereiden op actief burgerschap
• Werken aan vredesopvoeding en herinneringseducatie
• Inzetten op educatie voor duurzame ontwikkeling
• Meer en betere kunst- en cultuureducatie voor alle leerlingen uitwerken
• Het deeltijds kunstonderwijs verdiepen en verbreden
• De begeleiding en ondersteuning van leerlingen versterken
• De aanpak van spijbelen en antisociaal gedrag versterken
• Preventief de psychische en fysieke gezondheid van leerlingen verhogen
• Genderdiversiteit in het beleid van de scholen integreren
• Meewerken aan het Vlaamse Jeugdbeleidsplan

2. Kansen geven aan elk talent

Omdat een optimale talentontwikkeling bijdraagt tot sociale cohesie, moeten jongeren vanaf het kleuter- tot en met het hoger onderwijs, alle kansen krijgen om hun talenten te ontdekken en te ontwikkelen. Daarnaast moeten de talenten van volwassenen volop gevaloriseerd en verder ontwikkeld worden.

• Armoede bestrijden en sociale inclusie bevorderen
• De participatie aan het kleuteronderwijs maximaliseren
• Leerzorg en een zorgcontinuüm uitbouwen
• De hervorming van het secundair onderwijs op de sporen zetten
• Het tweedekansonderwijs en de werking van de examencommissies bijsturen
• Het hoger beroepsonderwijs concreet vorm geven
• Het hoger onderwijslandschap vorm geven en rationaliseren
• De participatie aan het hoger onderwijs vorm geven, vooral bij jongeren uit kansengroepen
• Studeren in het buitenland stimuleren
• Onderzoek en innovatie stimuleren
• Participatie aan levenslang leren verhogen
• De digitale kloof wegwerken

3. Nederlands en vreemde talen leren, stimuleren om mee te doen in de geglobaliseerde samenleving

Elke leerling moet uitstekend Nederlands spreken, met daarnaast een degelijke kennis van twee of meer vreemde talen.

• Nieuwe eindtermen implementeren
• Nieuwe eindtermen ontwikkelen
• Nederlands leren in scholen versterken
• Nederlands als tweede taal stimuleren
• Strategisch plan geletterdheid verder uitvoeren
• Vreemde talen leren intensifiëren
• Een taalbeleid in elke school aanmoedigen

4. Leerlingen voorbereiden op een succesvolle start op de arbeidsmarkt

• Duurzaam samenwerken tussen onderwijs, werk en vorming
• De Vlaamse kwalificatiestructuur invullen
• Werkplekleren uitbreiden en de kwaliteit ervan verzekeren
• Leren en werken consolideren
• Beroepsopleidingen versterken
• Werk maken van de beroepskolom (meer verticale samenhang in beroepsopleidingen)
• Regionale Technologische Centra verder uitbouwen
• Stimuleren van loopbanen in wetenschap en technologie
• Topsportscholen evalueren

5. De leraar erkennen als sleutelfiguur in de vorming van open, veelzijdige en sterke persoonlijkheden

Kwaliteitsvol onderwijs staat of valt met goede leraren. Zij vormen de spil van het leerproces. Daarom moeten de inspanningen van alle personeelsleden naar waarde geschat worden. Er wordt een nieuwe CAO voorbereid. Het is de bedoeling een nieuw geïntegreerd Vlaams syndicaal statuut op te stellen.

• De lat voor de initiële lerarenopleiding hoger leggen
• Hoger gekwalificeerden inzetten
• Nascholing en werkplekleren stimuleren
• Het beleidsvoerend vermogen van scholen versterken
• Een professioneel personeelsbeleid mogelijk maken
• De rechtspositie in het hoger onderwijs stroomlijnen

6. De maatschappelijke verwevenheid van onderwijs met lokale, regionale en internationale netwerken versterken

Dynamisch netwerkonderwijs is nodig om open, veelzijdige en sterke persoonlijkheden te vormen, om alle talenten kansen te geven, om het talenonderwijs te ondersteunen en het onderwijs en de arbeidsmarkt dichter bij elkaar te brengen. Het gaat om bondgenootschappen op verschillende niveaus: lokaal, regionaal en internationaal.

• Het pedagogisch partnerschap tussen scholen en ouders ondersteunen
• Brede scholen realiseren
• De regierol van de gemeenten in het lokaal flankerende onderwijsbeleid verstevigen
• Scholengemeenschappen versterken
• Het onderwijs in de centrumsteden versterken
• De internationale dimensie van het onderwijsbeleid verder vorm geven
• Gelijkwaardigheid van buitenlandse diploma's sneller erkennen

7. Ervoor zorgen dat elke onderwijsinstelling topkwaliteit kan bieden

Het nieuwe decreet op de kwaliteit van het onderwijs regelt de taakverdeling tussen de onderwijsinstellingen, de pedagogische begeleidingsdiensten en de onderwijsinspectie. Dit decreet wordt verder geoperationaliseerd.

• De interne kwaliteitszorg van de instellingen versterken
• Informatierijke omgevingen ontwikkelen
• De externe kwaliteitszorg verder uitbouwen
• Kwaliteitszorg in het hoger onderwijs herzien
• Wachtrijen bij inschrijvingen oplossen
• Een nieuw omkaderingssysteem uittekenen om de middelen gerichter in te zetten waar ze het meest nodig zijn
• Nieuwe financiering leerplichtonderwijs en de maximumfactuur evalueren
• Financiering van het hoger onderwijs evalueren, bijsturen en verhogen
• Regelgeving vereenvoudigen en transparanter maken
• Leerlingenvervoer buitengewoon onderwijs verbeteren

8. Investeren in duurzame en moderne infrastructuur

Recente ontwikkelingen in onderwijs en samenleving stellen andere en nieuwe eisen aan een hedendaags schoolgebouw dan vroeger. Schoolgebouwen moeten toegankelijk, milieuvriendelijk en duurzaam zijn. ICT, brede school en andere onderwijsmethodes maken 'andere' schoolgebouwen noodzakelijk.

• Scholen uitbouwen tot uitnodigende en stimulerende werk- en leefomgevingen
• Aandacht voor het duurzaam karakter van de schoolinfrastructuu

De nota bevat verschillende doelstellingen voor het hoger onderwijs, hieronder enkele hiervan:

• duidelijke structuren en rationalisatie
• stelsel van studiefinanciering verruimen en sociale voorzieningen moderniseren
• minstens 1 stageperiode met tutoringsproject in de geïntegreerde lerarenopleiding
• mogelijkheid verruimen tot integratie van verschillende personeelsstatuten: differentiatie en ondersteuning wetenschappelijk onderzoek
• hogeronderwijsbudget met 10 % verhogen

Enkele interessante links:

• De hoofdpunten van de beleidsnota volgens De Standaard: http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=DMF20091029_050&word=onderwijs+beleidsnota
• Enkele reacties op de beleidsnota: http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=DMF20091029_062