Studienamiddag Onderzoeksgebaseerd onderwijs (24 maart 2011)

Of hoe eenvoudige titels toch niet zo eenvoudig blijken.

Donderdag 24 maart vond in Aalst (KaHo Sint-Lieven) een studienamiddag met de titel 'onderzoeksgebaseerd onderwijs' plaats. Naast een toelichting vanuit het OOF-project over integratie van onderzoeks in onderwijs(An Verburgh, Wendy Schouteden) werden nog twee praktijkvoorbeelden aangebracht over hoe onderzoek geïntegreerd werd in opleidingen voor professionele bachelors. Tot slot gaf Jan Elen enkele afsluitende bedenkingen mee.
Opvallendste les uit deze namiddag voor mij bleek dat het toch zinvol kan zijn om termen en concepten verder te verduidelijken. Waarover hebben we het eigenlijk als we spreken over onderzoek in het (hoger) onderwijs? De bijdrages aan de studiedag hadden het eigenlijk vooral over hoe men studenten bepaalde onderzoeksvaardigheden kan bijbrengen. Interessant en de moeite waard. Maar mijn inziens is dit nog iets anders dan onderzoeksgebaseerd onderwijs: namelijk onderwijs waarbij gesteund wordt op onderzoek. In dit opzicht is het jammer dat het betreffende OOI-project enkel vakinhoudelijk onderzoek opnam en geen vakdidactisch onderzoek. Want is dat laatste niet essentieel als we spreken over onderzoeksgebaseerd onderwijs? Het aanleren van onderzoekscompetenties bij studenten is belangrijk. Expliciteren waarom we dat belangrijk vinden is wellicht nog belangrijk en zal de wijze waarop we die onderzoekscompetenties aanleren dan ook bepalen. Er valt bovendien veel te plaatsen onder de paraplu van ‘onderzoekscompetenties’: het kunnen vinden, lezen en begrijpen van onderzoek; het uitvoeren van onderzoek; het zinvol gebruiken van onderzoeksgegevens, maar ook een correcte onderzoekshouding, kritische blik, probleemoplossend denken, … het zijn allemaal doelstellingen die kunnen nagestreefd worden bij het aanleren van onderzoekscompetenties. Maar laat ons dit liever ‘onderzoeksstimulerend’ of onderzoeksontwikkelend onderwijs benoemen. Want onderzoeksstimulerend onderwijs kan immers allesbehalve onderzoeksgebaseerd zijn. En laat ons het lesgeven, het didactisch handelend onderwijs, gesteund en beïnvloed door onderwijs onderzoeksgebaseerd onderwijs noemen. Want anders dreigt, in de ontwikkelingen rond onderzoek in het hoger onderwijs, dit laatste verloren te gaan.

Frederik